WTORKI i CZWARTKI: konsultacje w gabinecie; PONIEDZIAŁKI i ŚRODY: konsultacje telefoniczne/online

Autoimmunologiczne zapalenie tarczycy Hashimoto

Choroba Hashimoto to tzw. autoimmunologiczne zapalenie tarczycy. W chorobach autoimmunologicznych układ odpornościowy atakuje własne tkanki. W przypadku Hashimoto zaatakowane zostają komórki tarczycy, co może doprowadzić do niedoczynności tego narządu.

 Wstęp

Choroby autoimmunologiczne (autoimmunizacyjne, z autoagresji) to grupa chorób wywołanych nieprawidłową odpowiedzią układu odpornościowego (immunologicznego), w których przebiegu powstają przeciwciała lub limfocyty T skierowane przeciw własnym tkankom. Efektem takiej dysfunkcji jest atakowanie własnych komórek, uznawanych przez układ odpornościowy za elementy obce.  Chorobą tego typu jest właśnie Hashimoto, które charakteryzuje się rozlanym naciekiem limfatycznym w obrębie gruczołu tarczowego (następuje tu zwłóknienie i zanik miąższu tarczycy). Jawna klinicznie niedoczynność tarczycy w przebiegu choroby Hashimoto występuje prawdopodobnie w zaledwie 1–3% przypadków. Zapalenie tarczycy może występować samodzielnie, ale może współwystępować z innymi jednostkami chorobowymi, również o autoagresywnym podłożu. Chorobę Hashimoto uważa się za najczęstszą chorobę autoimmunologiczną, najczęstsze zaburzenie endokrynologiczne, a także najczęstszą przyczynę niedoczynności tarczycy. Zdecydowanie częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn.

 Przyczyny

Przyczyny choroby Hashimoto nie są dokładnie znane, wiadomo jednak, że sprzyjają jej czynniki genetyczne i środowiskowe. Elementem wyzwalającym atak na własne tkanki może być:  infekcja wirusowa lub bakteryjna, silny stres, toksyny środowiskowe, ciąża, leki czy antygeny żywieniowe. Trzeba jednak zaznaczyć, iż predyspozycja genetyczna jest czynnikiem dominującym w patogenezie autoimmunologicznych zapaleń gruczołu tarczowego i w 80% odpowiada za wystąpienie choroby Hashimoto. Stany zapalne również sprzyjają chorobie i mogą prowadzić do powstania destrukcyjnych dla sygnalizacji komórkowej związków zwanych cytokinami.

Inną, przyczyną może być współistnienie tzw. zespołu przesiąkliwego jelita  spowodowanego dysbiozą. W jelicie zwiększone jest wówczas wydzielanie  białka zonuliny. Białko to moduluje przepuszczalność ścisłych połączeń pomiędzy komórkami w ścianie przewodu pokarmowego. W przypadku wzrostu jego stężenia dochodzi do rozluźnienia struktury jelita. W dużym uproszczeniu, przez takie przeciekające jelito cząsteczki pokarmowe i bakterie mogą przedostać się do krwiobiegu, wywołując nieprawidłową odpowiedź ze strony układu immunologicznego. Taki stan mogą wywoływać nie tylko toksyny środowiskowe, ale też stres, leki, nieuregulowany tryb życia, czy niewłaściwa dieta. Przy współistniejącej nadwrażliwości pokarmowej IgG-zależnej może dojść do przepuszczalności niekorzystnych antygenów żywieniowych i nasilenie objawów chorobowych.

Dieta przeciwzapalna i eliminacyjna 

W chorobie Hashimoto bardzo często niekorzystne oddziaływanie mają białka glutenowe oraz mleczne i sojowe, ale może być to praktycznie każde inne białko (np. jaja, orzecha czy fasoli). Przykładowo, w chorobie Hashimoto gluten może być czynnikiem wyzwalającym  nawet w ok. 80% przypadków. Zdarza się też, że samo wyeliminowanie glutenu może odwrócić przebieg Hashimoto i doprowadzić do remisji, gdy jest on źródłową przyczyną choroby.

Bardzo istotne jest również znaczące ograniczenie soli jodowanej. Jak pokazały badania nadmiar jodu w diecie sprzyja rozwinięciu się choroby. Warto również czasowo wyeliminować produkty, na które stwierdzono nadwrażliwość pokarmową. Odnajdując pod kontrolą dietetyka skuteczny program żywieniowy, można doprowadzić do znacznego złagodzenia objawów chorobowych lub nawet do remisji choroby, czyli okresu, w którym nie ma objawów (oznacza to też wycofanie się przeciwciał charakterystycznych dla danego schorzenia). Jest to jednak długotrwały i żmudny proces, trwający nawet do 2 lat. Jeśli chodzi o suplementację to opisano korzystny wpływ selenu, cynku, witamin z grupy B oraz witaminy D3 na spowolnienie postępu choroby oraz sam jej przebieg.

Podsumowanie

Dieta eliminacyjna i suplementacja (witaminy, minerały, probiotyki) w chorobach z autoagresji dla każdego może być inna w zależności od wykrytych nadwrażliwości pokarmowych oraz stwierdzonych niedoborów mikroskładników odżywczych.  Ważne, aby terapia była indywidualnie dobrana i trwała przez odpowiednio długi czas.

Pin It