WTORKI i CZWARTKI: konsultacje w gabinecie; PONIEDZIAŁKI i ŚRODY: konsultacje telefoniczne

Dieta i suplementacja a nadwrażliwość na salicylany

Nieprawidłowa odpowiedź organizmu na spożywany pokarm i/lub leki są zwiększającym się problemem epidemiologicznym. Nietolerancja kwasu acetylosalicylowego (aspiryny) związana jest ze spożyciem żywności lub leków zawierającej kwas salicylowy. Osoby dotknięte taką nadwrażliwością zmuszone są do stosowania diety eliminacyjnej z ograniczeniem spożycia tego związku.

O nadwrażliwości na salicylany

W Polsce nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy wynosi 0,6% w populacji ogólnej i 4,3% u astmatyków. Nadwrażliwość na aspirynę częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn. Mechanizmy takiej nietolerancji pokarmowej mają charakter typowo nieimmunologiczny (nie uczestniczą w nich przeciwciała IgE).

Nadwrażliwość na salicylany objawia się głównie astmą współistniejącą z częstymi infekcjami dróg oddechowych i polipami nosa. Łączne występowanie tych objawów określa się mianem triady aspirynowej. Może jej towarzyszyć także uporczywa i przewlekła pokrzywka. Do objawów nietolerancji zalicza się również zmiany trądzikowe, nadwrażliwość na słońce, bóle migrenowe, wzdęcia i problemy z wypróżnianiem.

Dieta eliminacyjna w nadwrażliwości na salicylany

Dieta niskosalicylanowa jest dietą, która polega na zmniejszeniu podaży lub na wyeliminowaniu salicylanów z codziennego jadłospisu. Jej celem jest utrzymanie podaży salicylanów w spożywanych pokarmach na takim poziomie, przy którym nie będą występowały objawy niepożądane. Poziom ten jest indywidualny (inny dla każdego pacjenta) oraz zależny od czynników środowiskowych (w sytuacjach stresowych zmniejsza się tolerancja organizmu na salicylany). Niekiedy zachodzi potrzeba całkowitej eliminacji pokarmów, które zawierają salicylany.

W naturze salicylany można spotkać w warzywach, owocach, ziołach i przyprawach, herbacie, orzechach, sokach, winie czy piwie. Zawartość salicylanów maleje w miarę dojrzewania owoców, dlatego poleca się konsumowanie owoców w ich dojrzałej postaci. Również pokarmy ugotowane z reguły zawierają mniej salicylanów niż świeże lub suszone.

Prawidłowym postępowaniem jest czasowa eliminacja z diety produktów bogatych w salicylany, takich jak: marynaty (korniszony, oliwki), produkty suszone (daktyle, morele, śliwki, rodzynki), owoce (czerwone i czarne porzeczki, maliny, borówki, żurawina, winogrona, pomarańcze, ananasy, śliwki), syropy owocowe, soki owocowe i warzywne, herbata, orzeszki ziemne, migdały, orzechy; większość ziół i przypraw (ziele angielskie, anyż, pieprz czarny, kardamon, cayenne, sproszkowany seler, cynamon, goździki, kminek, koper, kozieradka, kurkuma, curry, imbir, lukrecja, mięta, gorczyca, oregano, papryka, rozmaryn, szałwia, estragon, tymianek, chili, bazylia liść laurowy, mięta), ocet winny i jabłkowy, miód.

Z kolei do produktów spożywczych o śladowej zawartości kwasu salicylowego bądź jego pozbawionych należą: zboża, mięso, ryby, jaja, masło, olej sojowy i słonecznikowy tłoczony na zimno, kapusta zielona i biała, seler, suche ziarno łuskanego groszku, soczewicy i fasoli, sałata lodowa, brukiew, obrane ziemniaki odmiany białej, banany, gruszki bez skóry, ziarno maku, cukier i sól, mleko, sery długo dojrzewające, jogurt naturalny, mleko sojowe i ryżowe.

Suplementacja w nadwrażliwości na salicylany

Dieta niskosalicylanowa, zwłaszcza redukcyjna  (o obniżonej kaloryczności), cechuje się największą możliwością wystąpienia niedoborów składników pokarmowych. Dieta normokaloryczna (o prawidłowej podaży kalorii) ograniczająca spożycie salicylanów, również może prowadzić do wystąpienia  niedoborów składników pokarmowych, skutkujących  powstaniem problemów zdrowotnych np. ostoporozą, częstymi infekcjami, zaburzeniami pracy tarczycy czy pracy serca. Z tego powodu w przypadku osób stosujących długotrwale dietę niskosalicylową bardzo ważna jest dodatkowa podaż niektórych witamin i minerałów. Z witamin szczególnie istotę są wit. D oraz C, natomiast wśród minerałów warto zwrócić uwagę na potas, wapń, jod oraz magnez.

Osoby z nadwrażliwością na salicylany powinny unikać nie tylko aspiryny, ale także niesteroidowych leków przeciwzapalnych  czyli ibuprofenu, naproksenu i diklofenaku (w naglących sytuacjach dozwolony jest tylko paracetamol). Salicylany mogą być także obecne w kosmetykach, zatem najlepiej skontrolować skład produktu podany na etykietce pod kątem  ich obecności.

Pin It